Teatralne Reminiscencje
z 29. Festiwalu Szekspirowskiego
21.09.2024
- 15 września 2025
Teatralne Reminiscencje
Zgodnie z naszymi wcześniejszymi zapowiedziami (patrz TU) zapraszamy na Teatralne Reminiscencje.
21 września 2025 (niedziela) w Sali Spotkań GTS odbędą się (hybrydowo) „Reminiscencje po 29. Festiwalu Szekspirowskim” początek od godziny 11:00, przewidywana godzina zakończenia 15:00.
Link do spotkania będzie umieszczony na naszej stronie FB. Można także napisać do
sekretariat@towarzystwoszekspirowskie.org.pl
o link do spotkania na platformie ZOOM.
Program
11:00 – przywitanie uczestników
11:05 – Jacek Fabiszak (UAM, PTS) „Posąg? Hermiony w Opowieści zimowej Pauliny Leończyk”
11:30 – Wojciech Jerzy Kieler (PTS) „Semantyka ciszy w wybranych spektaklach 29. Festiwalu Szekspirowskiego”
11:50 – Anna Kowalcze-Pawlik (UŁ, PTS) „Męskość Ryszarda”
12:10 – Anna Wołosz-Sosnowska (PTS) „Barwy 29. Festiwalu Szekspirowskiego”
12:30 – 29. Festiwal Szekspirowski porusza, zachwyca, oburza: dyskusja
13:00 – przerwa kawowa
13:30 – 14:30 dyskusja i podsumowanie
Abstrakty
Jacek Fabiszak „Posąg? Hermiony w Opowieści zimowej Pameli Leończyk”
Posąg Hermiony jest jednym z najbardziej spektakularnych teatralnych znaków w kanonie Szekspirowskim. Przekracza granice wiary i niemożliwego, kiedy postać uważana za zmarłą przez szesnaście lat, nagle ożywa, ku zaskoczeniu wszystkich, przebacza mężowi i odnajduje córkę, którą widziała krótko po połogu, córka zaś odnajduje matkę (i ojca), których nigdy nie miała. Po prostu nie do wiary, jak można uwierzyć dzisiaj, że ta dysfunkcyjna rodzina może po prostu być razem. Ale u Szekspira to możliwe, bo dochodzi do cudu – nic dziwnego, że grupa romansów, do których należy i Opowieść zimowa, była nazywana sztuką „cudów” (miracle play).
Leończyk stawia na zabieg nietuzinkowy. „Połamana” psychicznie i połamana fizycznie Hermiona zostaje w przerwie przedstawienia, oddzielającej wydarzenia z pierwszej części od drugiej o 16 lat, przy akompaniamencie postaci Czasu, okryta gipsem – mówiąc dokładnie tors leżącej na ziemi Hermiony jest pokrywany mokrym gipsem przez pełniącą funkcję lekarza i terapeuty Paulinę. Hermiona nosi tę skorupę przez większą część drugiej części sztuki, kiedy próbuje odnaleźć się w sytuacji pełnej (prawie) rodziny – ze zbuntowaną córką i cierpiącym na megalomanię mężem, czyli pozostaje posągiem, a nie żywą postacią – dlaczego kluczowy jest moment, kiedy ów gips zrzuca, wracając do świata żywych.
Wojciech Jerzy Kieler „Semantyka ciszy w wybranych spektaklach 29. Festiwalu Szekspirowskiego”
Anna Kowalcze-Pawlik „Męskość Ryszarda”
Męskość nie jest jednolitą kategorią socjologiczną, a ma złożony ambiwalentny charakter, który podlega różnicowaniu kulturowemu. Jak pisze Anna Kłonkowska w rozdziale wchodzącym w skład monografii Socjologia męskości: teorie w badaniach: „Konformistyczne realizowanie lub dążenie do męskości dominującej może być pułapką, gdyż koszty władzy i przywilejów są wysokie, jednak wiele osób jest skłonnych je ponosić, by podtrzymywać władzę i przywileje” (s. 56).
W wystąpieniu przykładam kategorię męskości toksycznej, jak również koncepcję nieco bardziej pojemną, męskości hegemonicznej, do dramatów szekspirowskich ze szczególnym uwzględnieniem Ryszarda II i Ryszarda III oraz sposobów konstruowania głównych bohaterów tych sztuk w wybranych produkcjach obejrzanych na 29. Międzynarodowym Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku. Ryszard II oraz Ryszard III są bohaterami dotkniętymi zarówno kryzysami władzy, jak i wyzwaniami, jakie wiążą się z jej uzyskaniem i utrzymaniem – co w bezpośredni sposób wiąże się z projektem tożsamości integralnym dla tych postaci, ale i dramaturgii oraz wymowy tych dwóch tekstów Szekspira, a także ich współczesnych realizacji.
Anna Wołosz-Sosnowska „Barwy 29. Festiwalu Szekspirowskiego”
Pamela Howard, sławna scenografka angielska, w swojej książce What is Scenography? zauważa, że „Kolor prowadzi oko widza do momentu kluczowego [przedstawienia] oraz znaczenia kompozycji poprzez staranne umieszczenie ich w przestrzeni, w ramie. … Użycie koloru do podsumowywania i wywoływania emocji w sztuce jest często moją pierwszą i najprawdziwszą reakcją na tekst sztuki” (2019: 84-85). Podczas oglądania przedstawienia teatralnego najczęściej zwraca się uwagę na grę aktorów, fabułę, czasem na muzykę i dźwięki. Wydaje się, że rzadziej zwracamy uwagę na barwy i kolorystykę zastosowane w przedstawieniu, ‘zapominając’ poniekąd o emocjach, które mogą wywoływać i potęgować. Kolory użyte w scenografii czy też kostiumach nie bywają przypadkowe, a mogą mieć dodatkową symbolikę i znaczenie. Barwy te czasem przemykają niezauważenie w trakcie oglądania przedstawienia. Moje luźne obserwacje będą dotyczyły kolorów użytych w wybranych przedstawieniach zaprezentowanych podczas 29. Festiwalu Szekspirowskiego.
Howard, Pamela. 2019. What is Scenography?. London-New York: Routledge.
"Sesja upamiętniająca Profesora Henryka Zbierskiego"
20 września 2025 (sobota) Sala Spotkań GTS (oraz ZOOM) 17:00-18:30
Prof. dr hab. Henryk Zbierski (1925-1995) był wybitnym polskim szekspirologiem, literaturoznawcą. Położył fundamenty pod rozwój polskiej powojennej szekspirologii. W tym roku przypada 100 rocznica Jego urodzin i 30 rocznica Jego śmierci. PTS pragnie uczcić te wydarzenia sesją poświęconą dorobkowi naukowemu i literackiemu Profesora.
Zapraszamy do udziału (hybrydowego) w sesji wszystkich tych, którzy Profesora znali, Jego uczniów, kolegów, koleżanki, znajomych i tych, którzy korzystali i korzystają z Jego licznych publikacji, które – pomimo upływu czasu i pojawienia się nowych paradygmatów teoretycznych oraz odkryć naukowych – pozostają wciąż aktualne. Oczywiście zapraszamy w szczególny sposób tych, którym osoba Profesora i jego twórczość nie jest jeszcze znana.
Spotkanie będzie miało charakter wspomnieniowy, na którym każdy będzie miał okazję (jeśli będzie taka wola) się wypowiedzieć.
Link do spotkania będzie umieszczony na naszej stronie FB. Można także napisać do sekretariat@towarzystwoszekspirowskie.org.pl o link do spotkania na platformie ZOOM.